دلایل ریزش میوه گیلاس
دلایل ریزش میوه گیلاس
ریزش میوه گیلاس یعنی از دست رفتن محصول و این اتفاقی ساده نیست. در واقع سقوط گیلاسها جوابیست از سوی درخت به مدیریت ناکارآمد شما!!!! این معضل مخرب میتواند زحمات یک ساله باغداران را از بین ببرد. مسلماً برای هیچ باغداری خوشایند نیست که ثمره زحمات چندین ماهه که میتوانست منبعی درآمدزایی باشد پوچ و نابود شود. اما این دغدغه و نگرانی میتواند با راهکارهای پیشگیرانه به حداقل برسد. شما میتوانید بهترین مدیریت باغبانی را در باغات گیلاس خود با راهنماییهای تخصصی و فنی کارشناسان رویال نهال لحاظ کنید.
مجموعه رویال نهال از فروش نهال تا به بار نشستن گیلاسهای شیرین و خوش رنگ در کنارتان خواهد بود تا موفقیت را با شما جشن بگیرد. اگرچه درخت گیلاس به طور طبیعی برای تنظیم بار در خرداد ماه مقداری ریزش محصول دارد اما اگر این میزان فراتر از حد طبیعی باشد، هشداری است که عوامل فیزیولوژیک، انسانی و محیطی میتواند علت آن باشد.
در واقع زمانی که ریشههای نهال را با آبیاری نامناسب بین فاز خشکی یا غرقابی نگه میدارید یا با سمپاشی غلط گردهافشانی را نابود میکنید درخت شما برای حفظ بقا میوههای ناقص را میریزد. در این بخش با ما همراه باشید تا با نقش تنشهای محیطی، آبیاری نامنظم، گرده افشانی ناقص، کمبود عناصر و مدیریت ناصحیح در ریزش میوه گیلاس آشنا شوید و با شناخت دقیق بتوانید با اتخاذ بهترین راهکار سلامت و امنیت گیلاسهای خود را برقرار کنید، تا با برداشت گیلاسهای مرغوب خستگی و رنج زحمات شما با درآمد های چشمگیر جبران شود.
ریزش میوه گیلاس چیست و چه زمانی رخ میدهد؟
ریزش میوه گیلاس در واقع واکنش دفاعی از سوی درخت در برابر شرایط نامساعد است تا بتواند با قربانی کردن میوههای نارس، پوچ و بیکیفیت خود میوههای سالم را نجات دهد در واقع این ریزش نشان از این دارد که ریشهها با ناتوانی، گرسنگی یا تشنگی مواجه هستند
ریزش میوه گیلاس میتواند هم دلایل محیطی، طبیعی و هم مدیریتی را داشته باشد. این چالش خسارت بار در دو بازهی زمانی میتواند اتفاق بیفتد اولین زمان که معمولاً دلایل فیزیولوژیکی علت آن بوده بعد از گلدهی است. در واقع چنانچه در فرایند شکوفایی گرده افشانی به خوبی انجام نشود و گلها به خوبی بارور نشوند ریزش ها قبل از تبدیل به میوه اتفاق میافتد
اما دو سه ماه بعد گلدهی میوههایی که حاصل گرده افشانی ناموفق بودهاند به دلیل نارس بودن در رقابت غذایی شکست خورده و میریزند. یکی دیگر از زمانهای ریزش میوه گیلاس خرداد ماه است که حذف میوههای ضعیف و اضافه برای حفظ تعادل بار درخت انجام میشود.
اما این فرایند طبیعی است و زمانی چالش برانگیز میشود که میزان آن تصاعدی میشود در واقع این افزایش ریزش میتواند بخش وسیعی از بار درخت را دچار ریزش و نابودی کرده و عملاً راندمان تولید را به صفر برساند.
دلایل فیزیولوژیکی ریزش میوه گیلاس
بسیاری از متخصصان و کارشناسان کشاورزی بر این عقیده هستند که دلایل فیزیولوژیکی و محیطی بر ریزش میوه گیلاس موثر بوده و میتوانند آن را کاهش یا افزایش دهند. از جمله مهمترین عوامل که با شناخت آنها میتوانید دلیل ریزش میوه را ریشه یابی کنید و نسبت به رفع آن اقدام کنید عبارتند از :
• گرده افشانی ناموفق برای باروری موفق نیاز به ارقام گرده افشان و زنبور عسل برای انتقال گردهها است اگر رقم گرده افشان مناسب کشت نشود یا تلقیح در شرایط بادی و سرد که زنبورها نمیتوانند فعالیت داشته باشند انجام شود بیشتر جوانهها نابارور مانده و گلها دچار ریزش میشوند.
• مدیریت نامناسب و آبیاری غیر اصولی از دیگر عواملی است که میتواند تنش بزرگی ایجاد کرده و نهال را در برابر غرقابی یا خشکی خاک دچار شوک کند. مسلماً اکسیژن رسانی پایین و خفگی ریشه میتواند باعث ریزش میوه نیز شود
• کمبود عناصر مغذی همچون پتاسیم، بور، روی در خاک که به ماندگاری میوه و تشکیل لوله گرده کمک میکنند میتواند ریزش میوه را به دنبال داشته باشد
• تنشهای دمایی که از افت دمایی در بهار یا گرمای بالا تابستان حادث میشود میتواند فرایند تشکیل میوه را دچار مشکل کرده و باعث ریزش آن شود
• آفات و بیماریهای قارچی یا مگس گیلاس از جمله معضلاتی هستند که نقش پررنگی در ریزش میوه گیلاس دارند.
نقش تغذیه و کمبود عناصر در ریزش میوه گیلاس
اما برای آنکه آگاهی کافی از این پارامترها داشته باشید و بدانید چگونه باعث ریزش میوه گیلاس میشوند ما به اختصار هر یک را توضیح میدهیم.
1. عناصر مانند بور و روی در سلامت جنین میوه و ماندگاری اتصال آن به شاخه بسیار تاثیرگذار هستند در واقع عنصرهای حیاتی در مرحله گلدهی به حساب میآیند که میتوانند بر لقاح موفق و هورمونهای رشدی بسیار موثر باشند. کمبود این دو عنصر میتواند باعث عدم موفقیت لقاح کامل شده و ریزش ابتدایی آن را رقم بزند
2. نیتروژن از دیگر عناصر غذایی است که میتواند قدرت عمومی نهال را بالا ببرد و در نتیجه کمبود آن میتواند باعث ضعف درخت شده و نهال برای جبران انرژی، مجبور به حذف میوههای نارس که قابل رقابت با میوههای سالم نیستند شود.
3. کلسیم از دیگر عناصر بسیار حیاتی است که استحکام و اتصال بین سلولی را انجام میدهد در واقع وجود این ماده باعث میشود که دم میوه به شاخه متصل باشد و نبود آن باعث سست شدن بافت دم شده و میوه به آسانی از شاخه جدا میشود و میریزد
4. انتقال مواد غذایی و قند در اندامهای نهال بر عهده عنصر پتاسیم است در واقع چنانچه این انتقال مختل شود میوهها قادر به دریافت مواد غذایی و املاح نشده و به عنوان عضو ضعیف دفع میشوند
🔴از بهترین مواقعی که میتوانید این عناصر را برای تقویت نهال استفاده کنید اواخر زمستان و اوایل بهار هنگام تورم جوانههاست. چون در این بازه زمانی ریشهها به دلیل خواب نمیتوانند املاح را جذب کند در نتیجه میتوانید عنصر بور و روی را به صورت محلول پاشی به جوانه برسانید و تشکیل میوه و گرده افشانی را موفقتر کنید محلول پاشی فروتست را میتوانید در مرحله دوم بعد از برداشت محصول و قبل از خزان برگها نیز انجام دهید. این کار کمک میکند نهال برای جوانههای سال بعد ذخیره غذایی کافی داشته باشد و در صورت ضعیف بودن بنیه درخت، میوهها سقوط نکند.
عدم نبود گرده افشان مناسب
نهالهای گیلاس عموماً خود بارور نیستند و برای داشتن بهترین تلقیح و باروری نیاز به رقم گرده افشان دارد. اگر فرایند گرده افشانی ناموفق باشد پس از گلدهی با ریزش میوه گیلاس مواجه هستیم در واقع این میوهها که جنین میوه هستند به دلیل پوچ بودن یا تلقیح ناقص میریزند. باید در زمان گرده افشانی از وجود زنبورهای عسل مطمئن شوید تا گردهها به خوبی منتقل شوند.
وجود بارندگی یا باد شدید در زمان تلقیح میتواند باعث عدم فعالیت زنبورها شده و عملیات گرده افشانی را ناقص کند اختلال گرده افشانی باعث عدم تولید هورمونهای رشد در تخمدان میشود در نتیجه درخت با تشخیص نابارور بودن میوه یا به اصطلاح پوچ بودن آن برای پیشگیری از هدر رفت انرژی بعد از ریزش گلها، حذف میکند.
تأثیر تنشهای محیطی بر ریزش میوه گیلاس
یکی دیگر از عوامل دخیل و غیر زیستی که میتواند فرایند فیزیولوژیکی درخت را مختل کرده و ریزش میوه گیلاس را رقم بزند تنشهای محیطی هستند.
• تنشهای محیطی شامل نوسانات دمایی هستند. عمدتاً در زمان تشکیل میوه یا گلدهی وجود سرمای دیررس بهاره باعث سرمازدگی بافتها و از بین رفتن جنین میوه میشود
• تنش گرمایی و افزایش دمای ناگهانی نیز میتواند منجر به تعرق و تبخیر بالا شده در نتیجه این شوک دمایی لایه جدا کننده در دم میوه تشکیل میدهد که باعث جدا شدن میوه و افتادن آن میشود
• تنشهای آبی میتواند موجب شوک نهال شود این شوک به دلیل خشکی خاک و خفگی ریشه اتفاق میافتد در واقع نهالی که دچار خشکی شده است شیره گیاهی غلیظ شده و میوههای جوان دچار خفگی میشود و با آبیاری بیش از حد و نبود اکسیژن در خاک ریشه دچار خفگی شده و بر هم خوردن این تعادل باعث ریزش میوهها میشود
• وجود بادهای شدید یا گرم و خشک نیز میتواند با باعث خشک شدن کلاله گل شده و لقاح را ناموفق کند. همچنین ابری بودن هوا و کمبود نور نیز فتوسنتز را کاهش داده و در نهایت نهال دچار ضعف شده و میوههای نارس و ضعیف را حذف میکند.
نقش آبیاری نادرست در ریزش میوه گیلاس
یکی از پارامترهایی که باعث شوک نهال و فرایند دفاعی آن و ریزش میوه گیلاس میشود آبیاری نامنظم است. آبیاری نا منظم میتواند هم در صورت خشک بودن خاک و هم در صورت غرقابی بودن آن با برهم زدن تعادل فیزیولوژیکی درخت باعث این آسیب شود
در واقع در خاکی که دچار خشکی و عطش میشود بدلیل فشار و ضعف استحکام اتصال دم میوه به شاخه کاهش پیدا میکند در نتیجه انتقال مواد غذایی نیز متوقف شده میوه دچار چروکیدگی شده و نهایتاً میریزد. اگر بیش از نیاز نهال به آن آب برسانید در واقع خاک اشباع از آب شده و تجمع آب باعث خروج اکسیژن از خاک شده و خفگی ریشه اتفاق میافتد ریشهها نمیتوانند به درستی مواد غذایی را جذب کنند و در نتیجه با ضعف نهال میوههای نارس میریزند.
🔴در زمان گلدهی از آبیاری سنگین بپرهیزید همچنین در اردیبهشت ماه پس از تشکیل میوه هر ۷ الی ۱۰ روز یک بار آبیاری را انجام دهید
در زمان بلوغ و درشت شدن میوه در خرداد ماه نهال بسیار حساس و نیازمند آبیاری است در نتیجه هر ۵ روز یکبار آن را آبیاری کنید تا میوهها دچار ترک خوردگی و ریزش نشوند. یک هفته قبل از برداشت محصول آبیاری را کاهش دهید تا میوهها شل نشده و ذخیره قندی آن بالا برود همچنین بعد از برداشت هر ۱۲ الی ۱۵ روز یکبار برای تقویت جوانههای سال بعد آبیاری را متوقف نکرده و انجام دهید
توجه داشته باشید که برای پیشگیری از شوک دمایی به ریشه و جلوگیری از هدر رفت آب آبیاری را هنگام صبح یا عصر انجام دهید
هرس و سمپاشی نادرست
از جمله عوامل مدیریتی که میتواند به ریزش میوه گیلاس دامن زند مراقبتهای باغدار اعم از هرس و سمپاشی است. این عامل انسانی اگر به صورت صحیح انجام نشود مخرب و تشدید کننده ریزش خواهد بود هرس اگر بیموقع و شدید باشد باعث میشود تعادل بین رشد زایشی و رویشی از بین برود. در پی چنین هرس نامناسبی نهال تحریک به رشد شاخههای جدید میشود در نتیجه انرژی خود را صرف آن میکند و میوهها در رقابت غذایی ایجاد شده دچار ریزش میشود
همچنین اگر نهال در زمان مناسب هرس نشود و تاج گسترده و تراکم بالای شاخهها باعث سایه اندازی و کاهش نورسانی شود عدم دریافت نور کافی باعث کاهش فتوسنتز شده در نتیجه جوانهها دچار ضعف شده و ریزش میوههای نارس اتفاق میافتد
سمپاشی از دیگر مراحل مراقبتی است که اگر در زمان مناسب انجام نشود میتواند باعث فاجعه شود. اگر درخت شما در فاز گلدهی قرار دارد هرگز سمپاشی نکنید زیرا این سموم باعث فرار زنبورهای عسل و مسمومیت کلاله گل میشود در نتیجه در نبود گرده افشانها تلقیح صورت نمیگیرد. همچنین باید میزان و دز استفاده مشخص باشد بالا بودن دز یا سمپاشی غیر استاندارد در اوج گرمای روز میتواند باعث سوختگی برگها شده و دم میوه را سست کرده و ریزش میوه را ایجاد کند
مگس گیلاس مخربترین بیماری است که درصد بالای ریزش میوه گیلاس را به خود اختصاص میدهد و باعث کرم خوردگی و ریزش آن میشود میتوانید در زمان رنگگیری میوه از سبز به زرد از سموم مناسب برای دفع این آفت استفاده کنید
زمان طلایی که مگسها تخمگذاری را روی میوهها انجام میدهند و میتوانید با سمپاشی آن را نابود کنید ۳ الی ۴ هفته قبل از چینش محصول است.
راهکارهای پیشگیری از ریزش میوه گیلاس
چنانچه به دلایل ذکر شده محیطی، مدیریتی و فیزیولوژیکی با ریزش میوه گیلاس در سطح باغ مواجه شده میتوانید با پشتیبانی و مشاورههای تخصصی رویال نهال این دغدغه را به راحتی با دردسر و ریسک کمتر پشت سر بگذارید. متخصصان رویال نهال راهنماییهای کلیدی و کارساز و پیشگیرانه زیر را با روش اجرای صحیح در اختیار شما عزیزان قرار میدهند. اما از جمله راهکارهای پیشگیرانه عبارتند از
• استفاده از فروتست به صورت محلول پاشی در دو مرحله در زمان تورم جوانهها و بعد از برداشت محصول
• اتخاذ روش آبیاری مدیریت شده و بهینه برای ایجاد رطوبت متعادل در خاک با استفاده از آبیاری قطرهای
• کود دهی و تغذیه نهال با عنصر کلسیم به صورت محلول پاشی برای افزایش استحکام دم میوه و بافت آن به شاخه
• هرس اصولی برای افزایش نوررسانی به مرکز تاج و تهویه و فتوسنتز بیشتر در نتیجه افزایش قدرت عمومی نهال برای نگهداری میوههای بیشتر